"EKG" FUNKCIJE DISANJA

 

Autor: Vanja Vujinović - Hitna medicinska pomoć Subotica

Neka razmatranja savremenog pristupa monitoringu funkcije disanja

Disanje predstavlja visoko integrisani proces koji uključuje kompleksne signalne mehanizme u mozgu, moždanom stablu, kičmenoj moždini, kranijalnim i spinalnim nervima, uz koordinisano funkcionisanje dijafragme, interkostalnih mišića, larinksa, farinksa, pluća i kardiovaskularnog sistema. Može se  opisati i kao spontani, ritmički mehanički proces , mi najčešće o ovom procesu uopšte i ne razmišljamo.

Grčenjem i opuštanjem  mišića u toku disanja nastaje kretanje gasova iz spoljne sredine u pluća i obratno. Normalan broj disajnih ciklusa je 12 udisaja u minuti, a zapremina udahnutog vazduha pri jednom udahu je oko 500 ml, što bi bilo prosečno je oko 6 litara u minuti.

Vazduh koji sadrži kiseonik, iz spoljne sredine mehaničkim procesom disanja ulazi u alveole pluća. Iz udahnutog vazduha u alveolama, kiseonik difuzijom prelazi u krvotok. U isto vreme, ugljen dioksid difuzijom iz venske krvi prelazi u alveole odakle sa izdahnutim vazduhom napušta pluća. Krajnji cilj regulacije disanja je održavanje povoljnih koncentracija kiseonika, ugljen-dioksida i vodonikovih (H⁺) jona u telesnim tečnostima. Povećanje C02  ili H+  jona utiče na respiraciju, tako što nadražuje centar za disanje i dovodi do uklanjanja viška gasova ubrzanjem disanja. Regulacija ugljen-dioksida se vrši mehanizmom povratne sprege, tako da u toku hipoksije ( stanja  kada u tkivima imamo manjak 02) izazvane pneumonijom  emfizemom i drugih plućnim bolestima, ovaj sistem može da poveća alveolarnu ventilaciju-disanje 5-7 puta.

Primarna funkcija disanja je unos kiseonika. Kiseonik ulazi u telo putem disajnog sistema, a zatim se u telu kroz cirkulatorni sistem dostavlja do svih njegovih delova. Sve ćelije u telu za potrebe metabolizma hrane imaju potrebu za kiseonikom.

Ugljen dioksid je jedan od nusproizvoda u metaboličkim procesima. Ugljen dioksid se rastvara u plazmi krvi, koja ga zatim prenosi iz tkiva do pluća odakle se on izbacuje iz tela.Kada ugljen dioksid uđe u kapilare, on reaguje sa vodom, te nastaje ugljena kiselina. Već u sledećem trenutku ova kiselina disocira na bikarbonatne jone i u ovom bezopasnom stanju se prenosi do pluća.

Pa CO2 u izdahnutom vazduhu je u korelaciji sa PaCO2 u arterijskoj krvi  je i zavise od:

  metabolizma  tkiva, sistemske cirkulacije  i ventilacije.

Tokom respiratornog ciklusa koncentracija CO2 u izdahnutom vazduhu  može biti zabeležena i biti samo registrovano prisustvo C02 ili   grafički ili numericki  prikazana.

Koncentracija CO2 u izdahnutom vazduhu korelira sa koncentracijom u arteriskim krvnim sudovima i ako višestruki faktori mogu uticati na ovaj odnos.Promene u koncentraciji CO2 u toku respiratornog ciklusa možemo  detektovati uz pomoć jednostavnih uređaja  koji se mogu  podeliti na one kvantitativne i kvalitativne detektore.

Kvantitativni detektori prikazuju jednostavno prisustvo CO2 u izdahnutom  vazduhu. Predstavnik ove vrste detektora je KOLORIMETRIJSKI DETEKTOR kod koga dolazi do promene boje od ljubičaste  ( koncentracijaCO2 <4 mmHg ) , žuto-braon (4-15 mmHg) do žute(>20 mmHg)   u prisustvu gasa CO2 dok vazduh u disajnom putu cirkuliše kroz lakmus papir. Umeću se između ETT i ventilatora.

Kvalitativni detektori su u širokoj upotrebi i to u kako u  prehospitalnim tako i u hospitalnim uslovima. Oni mere nivo izdahnutog CO2 i daju detaljnije informacije.

Koriste se za proveru pravilno plasiranog tubusa nakon endotrahealne intubacije, detektuju pojavu spontane cirkulacije u toku mera resuscitacije,pomoć su pri proceni prognoze tokom sprovođenja mera CRP i odluke o prekidu iste, koriste se za održavanje odgovarajuće koncentracije CO2 kod pacijenta sa povišenim intrakranijalnim pritiskom,procenjuju normalnu funkciju pluća kao i odstupanja od nje, prikazuju različite opstruktivne i restriktivne poremećaje plućnog tkiva,kao i praćenje odgovora na terapiju kod istih, koriste se kod izvođenaja proceduralne sedacije i analgezije, dragocena je metoda za procenu ventilacije i registrovanje iznenadnih neželjenih događaja u krugu disajnog puta.

Kvalitativna detekcija može se dalje podeliti na  KAPNOMETRIJU I KAPNOGRAFIJU.

   Kapnometrijom prikazujemo koncentraciju ( maksimalna koncentracija CO2 Fi CO2) i pritisak u ekspirijumu na digitalnom ili analognom indikatoru izraženu numeričkom vrednošću.

Kapnograf koristi  infracrvenu  svetlost  da neprekidno meri količinu CO2 tokom svakog disajnog ciklusa, količinu CO2 prisutnu tokom udisaja (FiCO2) , količinu CO2 prisutnu  tokom i na kraju izdisaja (ETCO2), i brzinu disanja. Mere se oni molekuli koji upijaju infracrvenu svetlost. Pošto je apsorpcija  jednaka koncentraciji molekula koji je upija , koncentracija može da se odredi upoređivanjem njegove apsorpcije sa standardnom.Kod bočno postavljenih uređaja  uz pomoć kanile za uzorkovanje uzorkuje delić  vazduha sa okoline usno-nosnog otvora i prenosi do  jedinice kapnografa. Brzina protoka uzorkovanja od 50 ml/min smanjuje nagomilavanje tečnosti i sekreta i smanjuje rizik od stvaranja prepreka na putanji uzorka u vlažnim okruženjima odeljenja za intenzivnu negu. Kada jednom  vazduh uđe u CO2 senzor  infracrveni izvor  generiše samo određene talasne dužine karakteristične za spektar apsorpcije CO2. Stoga nisu potrebne kompenzacije kada su različite koncentracije N2O, O2, anestetika i vodene pare prisutne u udahnutom i izdahnutom vazduhu. Infracrvena  svetlost se meri detektorima za infracrvenu svetlost. Mikroprocesor u monitoru izračunava koncentraciju CO2 upoređivanjem signala iz oba detektora. Uređaje koji su u upotrebi delimo u odnosu na  osnovu njihove pozicije u krugu uređaja za ventilaciju na GLAVNE I BOČNE.

 Mainstream ( glavni) se nalaze direktno unutar putanje protoka vazduha i najčešće koriste infracrveni senzor stvarajući  u realnom vremenu  grafičku krivulju krivulju  kojom se prezentuje koncentracija CO2 u disajnom krugu.Najčešće se koriste kod za praćenje stanja intubiranih pacijenata. Nedostatak u upotrebi glavnih detektora leži upravo u činjenici da se nalaze umetnuti u disajni kružni put i samim tim povećavaju udeo mrtvog prostora

Sidesteam (bočni uređaji) često koriste cevi malog prečnika koje vode jedan deo izdahnutog vazduha do detektora .Koriste se kod intubiranih i neintubiranih pacijenata, lagani su, mogu se integrisati u nazalne kanile koje istovremeno kontinuirano uzorkuju CO2 i isporučuju male protoke O2 što je naročito pogodno pri sprovođenju proceduralne sedacije i analgezije.Glavni nedostatak bočnih detektora je to što  imaju kašnjenje u prenosu signala zbog udaljene pozicije  senzora

. Kada je reč o ograničenjima u upotrebi ovih aparata pominjemo činjenice da tečnost (povraćanje), penast sadržaj (edem pluća),ispljuvak (pneumonije), vlaga mogu smanjiti senzitivnost detektora.

Grafički prikaz kapnografske krivulje daje kontinuirane informacije i  naziva se kapnografija. Kapnografijom osim što možemo pratiti osnovni ventilacioni status pacijenta možemo uočiti  promene i pratiti njihov razvoj tokom vremena što nam omogućava dijagnostičku komponentu sa obzirom da su određena patološka stanja povezana sa karakterističnim talasnim oblicima kapnografskih krivulja. I ako se kontinuirano prati  nivo CO2 na ekranu se obično prikazuje samo maksimalna koncentracija CO2 na kraju ekspirijuma ET CO2.Analizom kapnografske krivulje tokom vremena imamo bolji uvid . Svaka izmena u morfologiji kapnografske krivulje sugeriše  na određeno kliničko stanje pacijenta . Koristeći dopunsku dijagnostiku, analizu gasova iz arteriske krvi i samim poređenjem razlike u koncentraciji gasova u izdahnutom vazduhu i arterijskoj krvi dobićemo jasniju  sliku o zdravstvenom stanju našeg pacijenta. 

Kod pacijenata sa fiziološkom kardiopulmonalnom funkcijom  postoji korelacija između alveolarnog CO2 i arterijskog CO2. Normalno je ET CO2 za 2-5 mm Hg manji u alveolama od PaCO2  u krvi zbog dilucije gasova u fiziološki mrtvom prostoru.Stanja koja remete odnos ventilacije i perfuzije kao što su embolija pluća , srčani zastoj, hipovolemija, HOBP, bočni dekubitalni položaj mogu da povećaju ovaj gradijent .

Tumačenje kapnografske krivulje:

                                        

Na kapnografskoj krivulji  uočavamo segmente, faze i uglove.

Segment : INSPIRATORNI I EKSPIRATORNI .

Inspiratorni segment je na kapnografskoj krivulji označen fazom 0.

Ekspiratorni segment se sastoji od 3 faze.

Faza 1 -2 Najčešće prezentuje   kraj inspirijuma, apneu  ili diskonekciju  ETT . Ova faza takođe predstavlja početak ekspirijuma. To je trenutak kada do senzora na detektoru stiže vazduh iz anatomski mrtvog prostora u kome nema C02 i zbog toga je na kapnografskoj krivulji ova faza predstavljena ravnom linijom sa nultom koncentracijom C02.Elevacija u ovoj fazi na vrednost iznad 0 daje nam podatak o „rebreathing“ fenomenu  i povećanom mrtvom prostoru u disajnom krugu.

Faza 2-3 predstavljena je strmom ushodnom putanjom ili brzi porast u koncentraciji CO2 i reprezentuje mešavinu vazduha poreklom iz anatomski mrtvog prostora i alveolarnog vazduha. Plato i kosina uspona faze II zavisi od odnosa V/Q , predominantno  od načina pražnjenja alveola . Produženje u ovoj fazi ukazuje nam na opstrukciju protoku vazduha ( HOBP,bronhospazam )ili curenje vazduha van disajnog kruga.

 Na prelasku između II i III faze nalazi se  alfa ugao. Normalno iznosi oko 100 do 110 stepeni. Sto je veci nagib prema fazi III alfa ugao se povecava.Primer je , kod opstrukcije protoku vazduha u disajnim putevima raste nagib prema fazi III pa samim tim se i alfa ugao povećava na vrednost koja je direktno proporcionalna stepenu opstrukcije. Indirektno pokazuje odnos  ventilacije/perfuzije.

Faza 3-4 predstavljena je platoom. Senzor registruje uglavnom vazduh poreklom iz alveola. Predstavljena je blagim nagibom na gore zbog nejednakog pražnjenja alveola.Uranjanje u platou ukazuje na pojavu spontanog respiratornog pokušaja tokom mehaničke ventilacije kod hipoksije , hiperkarbije , neadekvatne anestezije i sedacije. Plato i kosina faze III zavisi predominantno od  CARDIAC OUTPUT -a. 

Dijametar disajnih puteva koji vode do alveola utiču na ventilaciju , dok je perfuzija direktno uslovljena Cardiac outputom(volumenom krvi koju srce ispumpa u minuti).

CARDIAC OUTPUT  = UV  x    HR  ( Fiziološki je 4-8 l u min u zavisnosti  od metaboličkih potreba organizma).

Tačka 4  Predstavlja nivo maksimalne koncentracije CO2 u izdahnutom vazduhu ( ET CO2) koji se registruje svakim izdahom.Vrednost može biti povećana (HOBP, bronhospazam ili fiziološki kod trudnoće). Normalna vrednost ET CO2 iznosi 30-40 mmHg , u fiziološkim uslovima za 2-5 mmHg manje od vrednosti  PaCO2 u arterijskoj krvi plućnih kapilara.

Na prelasku između  tačke IV i početka inspirijuma nalazi se beta ugao. Fizioloski iznosi 90 stepeni. Povećanje ovog ugla ukazuje na rebreathing fenomen.

POČETAK INSPIRIJUMA skoro vertikalni pad na kapnografskoj krivulji.Ova  faza predstavlja brz pad koncentracije CO2 koji počinje sledećim inspirijumom i talasni oblik kapnografske krivulje se vraća u osnovnu nultu poziciju.

Svaka promena u izgledu kapnografske krivulje upućuje na promenu kliničkog stanja pacijenta.Na odeljenjima za zbrinjavanje urgentnih stanja  kapnografija je dragocena kod intubiranih i neintubiranih pacijenata.

U stanjima u kojima nije bilo srčanog zastoja  kapnografija ima 100 % senzitivnost.

Stanja u kojima nam je kapnografija dragocena stavka neinvazivnog monitoringa :

1.       proceduralne sedacije i analgezije se ogleda u ranom detektovanju respiratorne depresije kao najteže neželjene posledice dejstva sedativa i analgetika  tokom hirurških intervencija.

Najblaži oblici sedacije uključuju anksiolizu, kada je pacijent  svestan i sposoban da izvršava zadate.

 U opštoj anesteziji , dubokoj sedaciji u kojoj je pacijentu potrebna respiratorna podrška a ne retko i hemodinamska potpora  gde ordiniranje sedativa i analgetika deluju na očuvanje KVS sistema  može doći do ispoljenja neželjenih dejstava: hipotenzije, gubitka zaštitnih refleksa disajnih puteva , hipoventilacije, respiratorne depresije.Monitoringom CO2  omogućeno je uočavanje hipoventilacije i povećana je bezbednost pacijenata u toku  lekova koji se primenjuju u proceduralnoj sedaciji i analgeziji.

2.       Koristi  se za potvrdu položaja ET tubusa nakon intubacije i praćenja pravilne  pozicije tubusa i dobre ventilacije  tokom vremana  .Pravilno plasiran ETT u dušniku proizvešće odgovarajući grafički prikaz porasta koncentracije CO2 u izdahnutom vazduhu.Pri intubaciji jednjaka senzor neće registrovati CO2 i to nam sugeriše da je tubus nepravilno postavljen.Hipofaringealna intubacija  odnosno pozicioniranje ETT iznad glasnice refklektovaće se krivuljom nedoslednog oblika na kapnogramu. Ukoliko tokom transporta pacijenta dođe do dispozicije ETT kapnografska krivulja će nam to signalizirati.Svaki put kada dođe do gubitka signala treba proveriti opremu , priključke .

3.       Kardiopulmonalna resuscitacija, pratićemo kontinuirano tokom vremena efikasnost kompresija.  U slučaju cardiac arresta kada nema cirkulacije neće  biti ni očitavanja C02 na detektoru kapnografa.Rano otpočinjanje mera CPR  dovešće do pokretanja cirkulacije i sledstveno tome do očitavanja koncentracije CO2 na senzoru detektora.Nivo CO2 koji se detektuje upravo je srazmeran efikasnosti kompresija i može pouzdano dati podatak o zamoru spasioca. Važni činioci koji dovode do kompresija visokog kvalieta su brzina , dubina i konstanta  odnosno nedostatak prekida u kompresijama.

4.       Prognoza preživljavanja unesrećene osobe tokom  pružanja mera životne podrške. Registrovan nivo ET CO2 manji od 10 mm Hg  je jasna indicija za popravku načina izvođenja  visokokvalitetnih kompresija.

5.       Registrovanje povratka spontane cirkulacije  bez prekida u kompresijama. Ukoliko dođe do uspostavljanja spontane cirkulacije senzor će detektovati skok CO2  što je prvi znak pojave ROSC-a. Na ovaj način redukuje se vreme prekida u vršenju kvalitetnih kompresija radi provere znakova života.

6.       Završenak mera CPR .Nakon  CPR u trajanju od 20 minuta  registrovani ET CO2  od 19 mmHg ili manji je prediktor smrti zbog srčanog zastoja.

7.       Postoje podaci koji svedoče o tome da se kapnografijom jasno mogu uočiti neispravnosti u funkcionisanju ventila u sistemu za disanje u toku anestezije.Analizom kapnografske krivulje tokom ekspirijuma I na osnovu posmatranja I praćenja njenog oblika u inspirijumu dobijamo podatke o “ rebreathing” efektu koji se dešava prilikom curenja ventila a na koji kapnograf možda neće ukazati signalizacijom.

Bilo kakva pomoc u primeni mera CPR - nikakva pomoc - Analiza EURECA SRBIJA

Urbani mit glasi "Bilo kakva pomoć laika je korisna za preživljavanje iznenadnog srčanog zastoja"

Ovaj tekst bavi se sa nekoliko Urbanih mitova koji se odnose na primenu mera CPR.

Najnovija istraživanja i velike medicinske studije ukazuju da postojeca misljenja o tome da je važno da laik na mestu zadesa pruži bilo kakvu pomoć i primeni mere resuscitacije kako zna ili da ga u tome podupire i vodi dispečer iz Hitne pomoći ukazuju da je navedeno samo jedan urbani mit koji tako jednostavno preuzet moze da dovede do lošeg ishoda po unesrećenog.

Navedeno je čitavih 40 do 50 godina usporavalo bilo kakav pomak u preživljavanju srčanog zastoja 

najnovija istraživanja tokom sprovodjenja programa Evropskog registra srčanog zastoja - EURECA uzdrmala su ovaj mit iz temelja.

Naravno da ni istraživanja koje se sprovode u Sjedinjenim američkim državamam ne osporavaju činjenicu da postoji značajan disparitet u preživljavanju u odnosu na boju kože, mesto stanovanja, materijalno stanje kvarta u kome se dogadjaj registruje te ostale demografske karakrteristike, te ukazuje da obrazovaniji svedoci i pomagači pri pružanju mera resuscitacije doprinose povećanom preživljavanju  u odnosu na one koji su manje obrazovani. (Disparities in Survival with Bystander CPR following Cardiopulmonary Arrest Based on Neighborhood Characteristics )

Bilo kava pomoć je korisna ili je štetna?

Najnovije istraživanje koje je Resuscitacioni savet srbije objavio u Časopisu Journal resuscitatio Balcanica broj 11 iz 2018 godine, ukazuje da je šansa da se pojavi povratak spontane cirkulacije 2,8 puta veca kada laik pruži prvu pomoć i primeni mere CPR sto ukazuje na spremnost "srca da živi" ali da je preživljavanje 1,5 puta veće kada laik samo pozove hitnu pomoć i nista ne radi. Any bystander CPR is better than no CPR attempt - An Urban Myth, Misconception, or Proved Truth?

Zaključak

Nedovoljno obučen spasioc nije koristan za preživljavanje srčanog zastoja u izvanbolničkim uslovima, samo obrazovani i utrenirani spasioc i pružaoc mera može doprineti preživljavanju srćanog zastoja u izvanbolničkim uslovima.
Sva istraživanja ukazuju da nestručno pružanje pomoći steti i smanjuje šanse za preživljavanje.
Buduće aktivnosti u obrazovanju populacije treba usmeriti ka povećanju broja onih koji na zaista kvalitetan način su osposobljeni za pružanje CPR.

Objašnjenje

Koncepcija zbrinjavanja srcanog zastoja izvan bolnice koja se snažno oslanja na ucesce gradjana, aktivno ukljucivanje članova zajednice, danas je jedan od omiljenih modela kojima se teži u velikom broju sredina pa i čitavih zemalja.

Ovaj model nastao je početkom sedamdesetih godina dvadesetog veka u pojedinim Gradovima u Sjedinjenim americkim drzavama. On je u sebi sadržao elemente 

1. rano prepoznavanje i poziv za pomoć - koji je podrazumeovao masovnu edukaciju gradjana i razvoj najrazlicitijih propisa kojima se u pojedinim oblastima namece obavezno obrazovanja za ukazivanje prve pomoći

2. Primenu masaze srca i vestačkog disanja kod osoba koje dožive srčani zastoj izvan bolničke ustanove - gde je to posebnim zakonskim propisima o Samaricanskoj pomoći oslobodjeno odgovornosti od stetnih posledica nestrucne pomoći

3. Primenu AED uredjaja i isporuka DC soka pre doslaska ekipa hitne medicinske pomoći - što je praćeno primenom i razvojem Automatskih spoljašnjih defibrilatora - AED uredjaja te razvojem istih i njihovom masovnom postavkom na javnim mestima.

- navedeno je takodje uredjeno propisima o obaveznom posedovanju AED uredja u odredjenim ustanovama - tržni centri, aerodromi, sportski objekti ali i "politickim" programima komunalno dostupnih - javno postavljenih AED uredjaja.

4. izgradnja i formiranje timova za odgovor - razvoj urgentmog medicinskog servisa koji sada treba i može da odgovori na odgovarajući način na poziv i stigne unutar 6 minuta ukoliko se AED uredja bilo gde u komuni aktivira.

Ovaj koncept održao se do danas, generalno gledano nepromenjen.

Postoje brojni radovi i srtučna saopstenja koja su tokom 40 godina dokazivala ispravnost ovog koncepta, Ona su 40 godina ukazivala da je taj koncept apsolutno ispravan i da je potrebno ohrabriti gradjane da slobodno i bez ustezanja pruze pomoć osobi koja je doživela srčani zastoj, bilo da su oni za to obučavani ili ne...

Ti programi su popularno nazvani PAD - ili Programi javno dostupnih defiibliratora.

Mit broj 1. Minut je 10%

Sva istraživanja jasno su ukazivala da stopa preživljavanja  srčanog zastoja se smanjuje za 10 % odlagamnjem primene mera CPR za jedan minut.

Dakle, ako se pomoc u obliku DC soka isporuci prvog minuta nakon srcanog zastoja, treba da preživi 90% osoba koje su doživele srčani zastoj a 10 minuta 0%.

OVO JE OSNOVA  MASOVNE UPOREBE AED UREDJAJA i ona se nalazi kao osnovna misao u uvodima ogramnog broja strucnih saopštenja ali i eleborata za opravdanost masovne primene AED uredjaja.

Niko nije, nažalost, saopstio da taj model jeste tačan kod pacova ili eksperimentalnih životinja a da u stvari kod ljudi mi nemamo nikakve ili nemamo pouzdane podatke o tome da on  funkcionise. Činjenica da imamo podatke da se preživljava  srčani zastoj koji je osvedočen a do primene DC šoka je prošlo i više od 15 minuta. Činjenica je da pacijenti umiru značajnoviče nego "očekovanih 10%"  i kada je DC sok isporucen odmah, u prvom minutu.

Očito da i drugi faktori uticu na prezivljavanje a ne samo vreme isporuke DC soka, te samo postavljanje pa čak i primena AED uredjaja u prvim minutama ne korelira u praksi sa očekivanim "prognoziranim" prećivljavanjem.

Nemamo dokaze da je navedeno tacno kod onih slucaja u kojima je AED uredjaj primenjen, a nedovoljno je podataka koji ukazuju na obucenost i iskustvo onih koju pomoc laičku sprovode.
Obučenost, utreniranost i iskustvo osoba koje laičke mere sprovode u ovim prilikama niko nije uzeo u ozbiljno razmatranje.

U osnovi ovo nerazmatranje obucenosti jeste rezultat i jeste posledica uticaja industrije i proizvodjača medicinske opreme., koji žele da cena samog uredjaja bude osnova za kalkulisanje troškova implementacije PAD programa.

PROIZVODJACI OPREMA TVRDE DA OBUKE ZA PRIMENU AED UREDJAJA  NE TREBA DA BUDE - Proizvodjači tvrde "samo treba pratiti uputstvo uredjaja" i to je dovolno za uspesnu primenu AED uredjaja, uz napomenu da za takvu tvrdnju nemaju nikave naučne dokaze.

Ovaj mit ali i veliku stručnu zabludu je je demantovala analiza EUREKA TRI programa koja je na uzorku celokupne populacije u  Evropi ukazala da ne postoje bitne razlike u prezivljavanju tamo gde PAD programa ima i tamo gde javno dostupnih defibrilatora nema. naravno da treba jako pazljivo razmotriti razloge za navedeno ali namece se jedan a to jeste OBUKA i OBUCENOST ZA PRIMENU AED UREDJAJA I PRIMENU MERA CPR...

Rezultat je zabelezen u studiji EURECA TRI i nikako ne potvrdjuje  trvdnju proizvodjaca opreme, vec jako ukazuje na povezanost treninga i upotrebe opreme, stoga verujemo da ce navedeno biti snazna opomena onima koji Preporuke sačinjavaju i da ce se tokom njihove izrade uspeti odupreti pritisku industrijskih lobista ugradjenih u naucne krugove.

Mit broj 2. Primena mera CPR kupuje vreme i povećava preživljavanje kod Srčanog zastoja

Model animalni jako jasno dokazuje ove tvrdnje ali jeste činjenica da pri eksperimentima na životinjama mere kompresije srca izvode jako stručni medicinski radnici koji su  vrhunski utrenirani, te to što funkcioniše na animalnom modelu i ekperimenu treba pazljivo i jako stpljivo preneti u svakodnevni život.

Upravo podaci EURECA programa gde mi ne beležimo uticaj spasioca u pozitivnom smislu već čak možemo reći da je bolje da ništa ne rade nego da rade bilo šta, ukazuje na NIZAK STEPEN OBRAZOVANJA I LOŠU OBRAZOVNU STRUKTURU POPULACIJE.

Statistički podaci ukazuju da medju stanovnistvom starijim od 15 godina u sSrbiji  14% populacije nema dana skole ili ima nepotpuno osnovno obrazovanja

Medju stanovnistvom starijim od 15 godina u Srbiji 35% populacije  ima samo osnovnu školu ili čak nikavo obrazovanje, te to snažno utiče na mogučnost primene savremenih tehnologija pa i primenu programa pomoći članu porodice ili učešću laika u primeni mera CPR.

Stoga zalaganja da i u Srbiji svako može primeniti mere prve pomoći ili mere CPR koje uključuju i primenu AED uredjaja ne treba svatati ozbiljno, i takva zalaganja svakako nisu drustveno odgovorna nastojanja pojedinaca ili organizacija.

 

EuReCa Two - Evropski program pracenja epidemiologije srcanog zastoja

Saopstenje Evropskog Resuscitacionog saveta 

EuReCa TWO launched - Reykjavik!

First of all, thanks to all of you who attended the EuReCa symposium at the excellent ERC Reykjavik Conference.

If you weren’t able to make it to Iceland, please be assured that your contribution to EuReCa ONE was acknowledged in the well attended EuReCa symposium. The EuReCa project received special mention in the Opening ceremony and was praised by both the departing and incoming ERC Chairpersons in the Closing Ceremony. EuReCa is most definitely on the ERC map for the future!

Plans for EuReCa TWO were announced at the EuReCa Symposium. Some of the key activities are:

• April 2017: Survey to define ‘What is a Bystander’. Despite the widespread acceptance of the Utstein definitions, the definition of bystander differs from country to country. The purpose of this survey will be to understand the different types of EMS and bystanders in each of our countries. This will allow us to derive definitions that truly describe the different types of bystanders and make sure we have a common understanding of bystander CPR and bystander defibrillation. The aim is to distribute the survey to National Coordinators during October 2016 and to have the results of the survey ready in early 2017, and to produce the dataset for EuReCa TWO soon after
• May 2017: National Coordinator meeting, EMS Copenhagen. During EMS Copenhagen there will be a meeting for all NCs participating in EuReCa TWO. One of the key activities at this meeting will be to ensure that all participating NCs have signed the Memorandum of Understanding for participation in EuReCa TWO. Unfortunately it will be necessary for each country to fund their own attendance for this meeting, so hopefully you can build this requirement into your budget plans for 2017
• September 2017: ERC Congress, Frieburg im Breisgau, Germany. During congress, there will be a meeting where we can discuss data collection and quality control. Data collection for EuReCa TWO will begin on the day after congress, so we hope you will join us in Germany for the launch of our ambitious project

• October to December 2017: EuReCa TWO data collection. EuReCa TWO data collection will be for three months. During this time, the Steering Committee and Study Management Team will host regular teleconferences and make available a helpline for all NCs
• April 2018: Deadline for data submission to EuReCa TWO: One of the key aims of EuReCa is to encourage quality data collection across participating countries. In order to ensure data analysis can be carried out efficiently, it will be necessary to impose a cut-off date for data submission. National Coordinators will be asked to commit to the submission of comprehensive, quality controlled data by April 2018 in order to participate in EuReCa TWO
• October 2018: Presentation of preliminary EuReCa TWO results and ERC Congress 2018: We hope to have the pleasure of presenting the preliminary results of EuReCa TWO at ERC Congress 2018.
• December 2018: Submission for Publication: As for EuReCa ONE, we will aim to publish our results in a prestigious scientific journal. Research Proposals for EuReCa ONE subgroup analysis. 

Thank you to everyone who submitted research ideas for subgroup analysis for EuReCa-ONE

The Steering committee and Study Management Team will be happy to support you in your study and Prof. Lefering is available to provide assistance with statistical analysis. National Coordinators for EuReCa TWO It is a pleasure to report that most of our existing

National Coordinators will continue as part of the EuReCa family for the EuReCa TWO project, and also a pleasure to welcome new members. Below is the current list of National Coordinators, Steering Committee members and Study Management Team members. We look forward to continuing our collaboration and to a successful EuReCa TWO project!

U susret novom izazovu - EuReCa Two

Protokol studije EuReCa TWO usaglasen na sastanku predstavnika 27 zemalja koje ucestvuju u studiji

Protokol internacionalne, multicentrične studije, koja proučava epidemiologiju, tretman i ishod preživljavanja izvanbolničkog srčanog zastoja u periodu od tri meseca - oktobar - decembar 2017 je usaglašen na sastanku predstavnika 27 zemalja koje u ovom programu učestvuju.

Uspostvaljanje vanbolničkog sitema praćenja podataka o srčanom zastoju ima svoje medicinke, ekonomske i političke motive.

Podaci iz programa EuReCa UNO omogućili su bolje sagledavanje i prvi put sveobuhvatno sagledavanje epideimiologije srčanog zastoja na evropkom kontinentu.

Kako je i očekivano podavi prikupljeni tokom programa SuReCa Uno bili su vrlo razliciti prema zemljama ali i regijama u pojedinim zemljama.

Studije je ukazala na činjenicu da postoje raličitosti medju zemljama ali da raznolikost podataka se delom može pripisati i razlikama u tumačenju pojedinih termina

Posmatrač, svedok srčanog zastoja i CPR od svedoka

Eureka Uno ukazala je da se u različitim zemljama na različiti način tumači termin posmatrač, svedok srčanog zastoja - engleski označen terminom ‘bystander’ i termin ‘bystander CPR’, 

Nakon zaključenja studije sprovedeno je sveobuhvatno istraživanje na Evropkom nivou kako bi se razumela sustina razlike u tumačenju ovog termina, te se uloga posmatrača i svedoka našla u žiži interesovanja i u programu EuReCa TWO, sve sa ciljem da se bolje razume i kvalitetnije izmeri uloga posmatraća, svedoka i značaj primene CPR od istog.

EuReCa Two studija pokušaće da pitem pitanja koja su dizajnom studije definisana doprinese razumevanju i objasni ulogu svedoka i zbrinjavanju srčanog zastoja.

New challenges in resuscitation medicine

New challenges in resuscitation medicine

You're seated in an aircraft, flying at 30,000 feet across the country to attend an EMS conference. Unexpectedly, you hear a chime, and the flight attendant makes the announcement made popular by episodes of "Rescue 911" and other medical drama shows: "Is there a medical professional on board this aircraft?" Will you volunteer your knowledge and skills on this flight? Do you know what supplies and resources are available to you?

Every year, more than 500 million Americans travel by air in the U.S. (1) Medical emergencies aboard aircrafts are inevitable, and an estimated one per 10–40,000 passengers will experience one. (2) With commercial air traffic increasing, these emergencies are expected to become more frequent as the percentage of older people increases. (3) Although flight attendants are required to undergo initial and recurrent training on aviation medicine, first aid, CPR and automated external defibrillator (AED) usage every 12–24 months, EMTs, paramedics and other medical professionals can still provide valuable assessment and treatment to passengers who become ill in flight. (4,5) EMS providers should be aware of the legal protections afforded to them as Good Samaritans of the sky, along with equipment and technologies aboard aircrafts that will assist in providing patient care.

All EMS providers know that state Good Samaritan laws protect them legally while providing assistance off duty and in good faith. In 1998, these protections were expanded to medical professionals in the sky providing in-flight emergency care, with the enactment of the Aviation Medical Assistance Act by Congress. The act specifically protects state-qualified EMTs and paramedics, along with physicians, nurses and physician assistants. (6) It states, "An individual shall not be liable for damages in any action brought in a Federal or State court arising out of the acts or omissions of the individual in providing or attempting to provide assistance in the case of an in-flight medical emergency unless the individual, while rendering such assistance, is guilty of gross negligence or willful misconduct."

Despite these generous protections, EMS providers must continue to follow the standards expected of Good Samaritans. EMTs and paramedics who choose to volunteer in an in-flight emergency may be required to show identification to the cabin crew indicating their level of training at the time of the emergency. Air carriers may choose to refuse assistance if identification isn't provided.

EMS providers should only work within their scope of practice and not perform interventions or treatments they haven't been trained to do. Whenever possible, an attempt should be made to contact the ground-based physician services the airline may utilize on a regular basis. (7) MedLink is one of the most popular telemedicine services, and is used by many U.S. air carriers. This service permits an aircraft to contact emergency department physicians at a dispatching center in Phoenix via aircraft VHF radio or satellite phone.

A ground-based physician may help guide patient treatment and request that the EMS provider administer medications. More importantly, the ground physician typically will take responsibility for deciding if a flight diversion is appropriate. Although medical volunteers may offer a recommendation to divert the aircraft in an emergency while on board, the final diversion decision is made by the pilot in command because landing weight, fuel, weather, appropriate airport facilities and geographical terrain must be considered. One European study found that on transcontinental flights, the most common causes of aircraft diversion included suspected myocardial infarction, stroke and seizures. (2)

The Aviation Medical Assistance Act also mandates U.S. commercial air carriers that have at least one flight attendant be equipped with an AED, along with an emergency medical kit (EMK). (8,9,10) Other national aviation regulators, such as the European Aviation Safety Agency (EASA), still don't mandate that European commercial aircraft be equipped with AEDs. (11,12,13,14) (Pending amendments to the EASA regulations that are currently in the rulemaking process are expected to change this.)

Fortunately, a significant number of airlines exceed national regulatory requirements. For example, the U.K.-based carrier Virgin Atlantic equipped their aircrafts with AEDs as early as 1990, despite no law requiring AEDs be carried on British aircraft. (15) American Airlines had the distinction of being the first airline in the U.S. to equip its fleet with AEDs in 1997, along with the first documented domestic in-flight cardiac arrest save in 1998. (16)

EMS providers may be surprised at what medical equipment is available to them on a commercial aircraft. Providers on commercial flights with at least one flight attendant can expect to find a first aid kit, portable oxygen bottles, an AED and an EMK on board. The contents and quantity of equipment is regulated carefully by the Federal Aviation Administration. As such, the equipment carried by different air carriers is fairly universal.

Although the first aid kit contains only basic equipment, such as bandages and splints, the EMK, which was envisioned by the FAA to be more of a doctor's kit, provides a considerable range of emergency pharmaceuticals and devices that most EMT-Intermediates and paramedics would be familiar with. These items include a stethoscope; blood pressure cuff; bag-mask resuscitator (one required, child/infant optional); oral airways (three sizes required); nitroglycerin (at least 10 tablets); aspirin (at least four tablets); albuterol (one metered-dose inhaler required); dextrose 50% (at least 25 grams); injectable 1:1000 epinephrine for an allergic reaction (at least 2 mg); oral antihistamines (at least four tables); IV antihistamines (at least two ampoules) and cardiac resuscitation drugs, including IV 1:10,000 epinephrine (at least 2 mg total), atropine (at least 1 mg total) and lidocaine (at least 200mg total). Five-hundred milliliters of normal saline, an IV drip set and a variety of needles and syringes are also to be equipped. (17,18,19)

Although not required by regulatory requirements, airlines may also elect to equip their aircraft with additional drugs and equipment, such as the antiemetic ondansetron (Zofran), glucagon, nalbuphine (an opiate for pain relief) and naloxone. (20, 21, 22) A small number of airlines have chosen to equip their long-haul aircraft with the Tempus IC, a state-of-the-art telemedicine monitor that includes an automated blood pressure cuff, glucometer, thermometer, capnometer, 12-lead ECG and pulse oximeter that can transmit information (including digital pictures and video) to a ground-based physician. (23) The device provides on-screen, step-by-step instructions on how to use the diagnostic features, much like AED prompts, enabling even the cabin crew to provide essential medical monitoring. Investments in these medications and technologies, while expensive, may still be cost-effective, considering diversions can cost from $15,000 to well more than $500,000 depending on the aircraft's travel route. (7)

However, much of these advanced devices and drugs not required to be in the EMK are reserved for air carriers travelling on intercontinental flights. The EMS provider in most aircraft medical emergencies may quickly realize the limitations of the medical equipment provided on board.

Limitations of Equipment & Alterations to Care
The biggest challenge is the tight space in which a patient may be located, particularly in such areas as coach or lavatories. Aircraft in the U.S. with 60 or more seats are required to carry an on-board wheelchair, which is designed to allow access into the aisles and lavatory. (24) Some airlines carry mobility aids, such as transfer slings for short moves, but this equipment isn't mandated aboard aircrafts.

Should a patient need to be placed supine, such as in a cardiac arrest situation, flight attendants are typically trained to use able-bodied passengers to assist in manually moving the patient into the aisle or the galley area where the patient can be more easily managed. Flight attendants are also specially trained on how to open a locked lavatory door if a passenger becomes unconscious inside.

Here are some equipment challenges that EMS providers may face, some of which are the result of peculiarities with Federal Aviation Regulations:

• During patient assessment and evaluation, auscultation in an aircraft using a stethoscope can be difficult due to ambient engine noise and instead require that systolic blood pressure be palpated.
• Aviation portable oxygen bottles (POBs) generally have only one of two fixed settings: "low flow" (2 lpm) and "high flow" (4 lpm) for first aid purposes and decompression emergencies, which is far lower than what is normally used in EMS settings. Even more unusual, oxygen tubing for the bag-valve mask resuscitations aren't required to be compatible with these on-board oxygen bottles.
• The AEDs on board aren't required to have ECG screen even though ACLS medications are provided; without an ECG screen, it may be more difficult for the EMS provider to determine which cardiac resuscitation algorithm and drug to use during a prolonged cardiac arrest. If an AED does have an ECG screen, it's typically limited to a leads II/paddles view.
• Glucometers aren't mandated in EMKs, despite the requirement to have dextrose 50%, which may make it difficult to identify hypoglycemic emergencies.

These limitations may require creative thinking by the EMS provider, such as consulting the ground-based physician for ACLS medication orders, or, for example, using the public announcement system to ask if any passenger on board the aircraft would be willing to share their personal glucometer for the medical emergency.

Conclusion

Despite being in a pressurized metal container at 30,000 feet, U.S. commercial aircraft have well-trained crews with considerable equipment the EMT and paramedic can utilize in a medical emergency. EMS providers are well suited to being first responders of in-flight emergencies because the creativity and innovation they use every day at work will assist in providing appropriate patient care.

1. United States Federal Aviation Administration. Moving America safely: 2005 annual performance report. FAA, 2005. http://www.faa.gov/air_traffic/publications/media/APR_year2.pdf.
2. Sand M, Bechara FG, San D, et al. Surgical and medical emergencies on board European aircraft: a retrospective study of 10189 cases. http://ccforum.com/content/13/1/R3.
3. Goodwin T. In-flight medical emergencies: an overview. Brit Med J. 321:1338–1341.
4. U.S. Department of Transportation. FAA. Advisory circular: Air Carrier First Aid Programs. FAA, 1995. http://rgl.faa.gov/Regulatory_and_Guidance_Library/rgAdvisoryCircular.nsf/list/AC%20120-44A/$FILE/ac120-44a.pdf
5. FAA. Advisory circular: Emergency medical equipment training.
http://rgl.faa.gov/REGULATORY_AND_GUIDANCE_LIBRARY/RGADVISORYCIRCULAR.NSF/0/cf4757674272a38a8625710700523ad6/$FILE/AC121-34B.pdf
6. Aviation Medical Assistance Act of 1998.
7. Ruskin KJ, Hernandez KA, Barash PG. Management of in-flight medical emergencies. Anesthesiology. 108:749–755, 2008. http://journals.lww.com/anesthesiology/Fulltext/2008/04000/Management_of_In_flight_Medical_Emergencies.27.aspx.
8. FAA. Appendix A: First-aid kits and emergency medical kits. Code of Federal Regulations A121.1.
9. FAA. Subpart M: Airman and crewmember requirements. Code of Federal Regulations Sec. 121.391. http://rgl.faa.gov/Regulatory_and_Guidance_Library/rgFar.nsf/FARSBySectLookup/121.391!OpenDocument&ExpandSection=2.
10. FSF Editorial Staff. Enhanced emergency medical kits increase in-flight options. Cabin Crew Safety 36.6 (2001): 1–6. www.flightsafety.org/ccs/ccs_nov-dec01.pdf.
11. Civil Aviation Authority. Defibrillators. Is it compulsory for airlines to carry a defibrillator on an aircraft? FAQ Details. www.caa.co.uk/default.aspx?catid=923&pagetype=70&gid=924&faqid=929.
12. Joint Aviation Authorities. JAR-OPS 1: Commercial Air Transportation (Aeroplanes). www.jaa.nl/publications/jars/jar-ops-1.pdf.
13. European Aviation Safety Agency. Notice of proposed amendment (NPA) no 2009-02B. www.easa.europa.eu/ws_prod/r/doc/NPA/NPA%202009-02B.pdf.
14. Bentley D. “Is there a doctor onboard?” International Travel Insurance Journal. www.medaire.com/doctor3.pdf.
15. Virgin Atlantic. Virgin Atlantic's Special Assistance. www.virgin-atlantic.com/tridion/images/factsheet_specialassistance_tcm4-426062.pdf.
16. Chiu Alexis. Man becomes first person to be saved by in-flight defibrillator. www.cjonline.com/stories/112698/new_flightsave.shtml.
17. FAA. Subpart K: Instrument and equipment requirements. Code of Federal Regulations Sec. 121.333. http://rgl.faa.gov/REGULATORY_AND_GUIDANCE_LIBRARY/RGFAR.NSF/0/5a99c617262ef7ab862570d70078ae87!OpenDocument&ExpandSection=-3.
18. Federal Aviation Administration. Appendix A to Part 121: First Aid Kits and Emergency Medical Kits. 2005. http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/textidx?c=ecfr&sid=85f4200801c3d7eeab7b83c94d88c21c&rgn=div9&view=text&node=14:3.0.1.1.3.30.3.2.10&idno=14.
19. FAA. Advisory circular: Emergency medical equipment
training. http://rgl.faa.gov/REGULATORY_AND_GUIDANCE_LIBRARY/RGADVISORYCIRCULAR.NSF/0/cf4757674272a38a8625710700523ad6/$FILE/AC121-34B.pdf.
20. Air Canada. Air Canada aircraft medical kit 2008.
21. MedAire. Enhanced emergency medical kit contents. MedAire, 2007.
http://medaire.com/comm_eemk_card.pdf.
22. MedAire. MedAire strategically adds/deletes kit items.
www.medaire.com/kititems.asp
23. Alcock C. Tempus adds video link to medical emergency kit. www.ainonline.com/news/single-news-page/article/tempus-adds-video-link-to-medical-emergency-kit/
24. Code of Federal Regulations. § 382.65 What are the requirements concerning
on-board wheelchairs?
http://edocket.access.gpo.gov/cfr_2009/janqtr/pdf/14cfr382.65.pdf.

18 oktobar 2016 - Pokušaj postavljanja novog Ginisovog rekorda u broju učesnika CPR treninga

EVROPSKI DAN POKRENIMO SRCE 

Ove godine u okviru obeležavanja  18. oktobra Evropskog dana pokrenimo srce  - Evropski resuscitacioni savet  će pokusati da postavi novi svetski rekord u broju ucesnika na CPR treningu u jednom danu.
Dosadasnji rekord je postavljen u Španiji sa oko 100.000 obuka u jednom danu u Barseloni - a u obuci u kojoj je FK Barselona pozvao svoje simpatizere da dodju na stadion i treniraju  mere CPR - Kardiopulmonalne resuscitacije.
Evropki resuscitacioni savet veruje da će 18. oktobra 2016. godine  mnogostruko nadmasiti  ovaj rezultat iz Španije.

Resuscitacioni savet Srbije u skdasu sa svojim mogucnostima  podrzaće ovu Evropku akciju i pozvace svoje članove a i one koji to nisu da tog dana ucestvuju u obaranju Ginisovog rekorda.

.

Declaration of the European Parliament on establishing a European cardiac arrest awareness week

European Parliament Declaration

Declaration of the European Parliament of 14 June 2012 on establishing a European cardiac arrest awareness week

P7_TA(2012)0266 P7_DCL(2012)0011

The European Parliament ,

–   having regard to Rule 123 of its Rules of Procedure,

A.   whereas in Europe approximately 400 000 people suffer an out-of-hospital sudden cardiac arrest every year, with a survival rate of less than 10%;

B.   whereas the survival of many apparently healthy victims depends on cardiopulmonary resuscitation (CPR) administered by bystanders and early defibrillation, and whereas an intervention within 3-4 minutes may increase the chance of survival to more than 50%;

C.   whereas in Europe, automated external defibrillator (AED) programmes are only partially implemented;

1.  Calls on the Commission and the Council to encourage: 

	–	the adoption of common programmes for implementing AED in public places and training lay people in all Member States,
	–	the adjustment of legislation in order to facilitate CPR and defibrillation by non-medical persons,
	–	systematic data collection for feedback and quality management in every programme;

2.   Calls on the Commission and the Member States to establish a European cardiac arrest awareness week aimed at improving the awareness and education of the general public, physicians and healthcare professionals;

3.   Calls on the Commission to support the Member States in adopting and implementing national strategies for equal access to high-quality CPR;

4.   Calls on the Commission and the Member States to enact harmonised legislation across the EU in order to provide immunity from liability to non-medical first responders who offer voluntary assistance in cardiac emergencies;

5.   Instructs its President to forward this declaration, together with the names of the signatories(1) , to the Council, the Commission and the parliaments of the Member States.